Nurkowanie na Pulau Weh

Dojazd

Droga na wyspę Weh zajmuje ok 45' taksówką z lotniska położonego niecałe 30km nieopodal Banda Aceh, a dalej szybkim promem (45' 8$, 2 na dobę) lub wolnym (1,5h 1-2 x dziennie w różnych dniach tygodnia). Prom dopływa do portu Balohan, a nurkowania odbywają się z północnej strony wyspy, zwykle z rejonu Gapang i Iboh. Przejazd taksówką lub busem stromymi krętymi drogami zajmuje niecałą godzinę i kosztuje do 10$ od osoby.  Plaża Gapang jest maleńką osadą z zaledwie kilkoma domami i dwudziestoma kilkoma bungalowami. Jest tu kilka maleńkich restauracji, i sklepiki oferujące podstawowe produkty. Plaża Iboh nieznacznie większa nie różni się zasadniczo niczym od Gapang. Po wszelkie trochę bardziej zaawansowane zakupy można udać się do pobliskiego miasteczka Sabang. Zakwaterowanie pomimo że nie oferuje żadnych wygód (nie ma gorącej wody w prysznicu, a większość bungalowów nie ma nawet prywatnych łazienek) to jednak oferuje cudowną bryzę i szum morza będącego w zasięgu wzroku każdej budowli.

Organizacja nurkowań

Organizowane są dwa - trzy nurkowania dziennie, plus nocne jeśli jest dostateczna ilość chętnych. Po każdym nurkowaniu mała łódź - wraca na wyspę i po przerwie wypływa na kolejne. Daje to okazję odświeżenia się, zjedzenia, drzemki lub plażowania. Warunki na łodzi są prymitywne, dostępna jest woda pitna, nie ma zadaszenia ani toalety, ale dzięki powrotom na ląd między nurkowaniami nie stanowi to większego problemu o ile zabezpieczamy się przez słońcem. Woda przy plaży jest krystalicznie czysta, a jakość nurkowania już na rafce naprzeciw plaży zaskakuje zarówno dobrą widocznością jak też ponadprzeciętnym wyborem życia. Widzieliśmy tutaj kilka rodzajów pipe fish, czarne węgorzyki (ribbon eel), młode granatowe ustniczki cesarskie ze spiralnym białym wzorem, wiele cudacznie kolorowych odmian małych rogatnic, płaszczki, krewetki, szkaradnice, polujące tuńczykowate i wiele innych. Podobno można często spotkać tu także żabnice i ghost pipe fish'e chociaż nam się to nie udało.

Sophie Rickmer

21.09.44 Kapitan niemieckiego statku handlowego Sophie Rickmer otrzymał szczątki przemówienia Goebbelsa, z których zrozumiał sytuację na froncie w europie. Statek internowany przez holendrów na początku wojny u wybrzeży wyspy Weh (w momencie gdy wojska niemieckie zajęły Holandię, Indonezja była kolonią holenderską) został rozładowany w porcie w Sadang i chwilę potem otoczony przez oddziały holenderskie, które zamierzały ostatecznie przejąć statek. Kapitan podjął uroczyście holenderskich oficerów i spoił ich piwem, a w tym czasie trzeci oficer zalał maszynownię i otworzył grodzie. Zdumieni Holendrzy, słysząc łomot młotów otwierających grodzie pytali zdumieni: "Czy my toniemy?", a kapitan odpowiedział z niemiecką precyzją, że i owszem, ale było już za późno by odwrócić bieg zdarzeń. 133 metrowej długości stalowy kadłub Sophie spokojnie spoczął na 72 m na stępce, stając się ciekawym choć trudnym nurkowiskiem. Możliwe jest tu nurkowanie dekompresyjne, ale tylko z użyciem powietrza, z długa dekompresją ze stage'y, podwieszanych na opustówce.Zanurzenie następuje po linie opustowej do głębokości 45m - dachu mostka kapitańskiego, możliwa jest krótka penetracja i wyjście na 52m przy czasie dennym ok 18 minut. (W chwili pisania tego artykułu żadna z baz nie oferowała helu ani nawet nitroxu, czy wypożyczenia jakiegokolwiek sprzętu technicznego) Nie uważaliśmy, aby takie nurkowanie z pojedynczą butlą i gazami na dekompresję oddzielonymi od nurka było bezpieczne w miejscu występowania silnych prądów i ostatecznie nie zdecydowaliśmy się na to nurkowanie. Wrócimy na ten wrak niewątpliwie, gdy tylko rozwiążemy inaczej zabezpieczenie nurkowania.

Lucky

To inny stalowy niemiecki wrak o zbliżonej historii. Nurkowanie jest mniej ciekawe, kadłub odwrócony jest do góry nogami. Możliwa jest odwrócona penetracja ładowni lecz ze względu na głębokość prawie nikt tu nie nurkuje.

Arus Baleh

Arus Baleh, położone na północ od Iboh w pobliżu wysepki Rubiah, to skalna grań wystająca nieznacznie ponad wodę. Zanurzaliśmy się wzdłuż południowej krawędzi, a następnie niesieni prądem okrążaliśmy grań na drugą stronę. Przepływająca przez grań woda tworzy wiele wirów, które powodowały gubienie i rozdzielanie się ławic małych lucjanów, które oddzielone od grupy były natychmiast zjadane przez kłębiące się w okolicy tuńczykowate i wielkie hiszpańskie makrele, sięgające dobre 120-150 cm długości. W niższej partii na ok 25m głębokości dostrzegliśmy podwodny szczyt skalny o ciekawych, poszarpanych kształtach. Ogromny głaz ponownie był okazją do oglądania wielu scen polowań, a także pojedynczych żółwi i graników. Kończyliśmy nurkowanie dość usatysfakcjonowani, oglądając tym razem naprawdę spore ławice wyrośniętych papugoryb, a całkiem płytko neonek (rainbow runner).

Seulako Cave

Wyspa Seulako leży na przedłużeniu Arus Baleh. Z jednej strony umiejscowione jest pieczara czy raczej nawis; zwany tutaj jaskinią. Wokół widzieliśmy wiele dużych graników i pojedyncze rekiny rafowe black tip..

Pantee Peunateung

Kamieniste nurkowisko, położone jest bardzo blisko obrywu spadającego błyskawicznie do 300m, a następnie do ponad tysiąca. To powoduje zarówno obecność bogactwa ryb jak i silnych prądów. Szybko zanurzaliśmy się przelatując przez skalne kaniony i spadziste piargi. Spotykaliśmy ogromne mureny o żółto-czarnych geometrycznych wzorach, widzieliśmy małe napoleony i różne papugoryby. Nad krawędzią w toni majestatycznie wisiała niewielka ławica dużych barakud układająca się w charakterystyczną spiralę. Doskonała widoczność, przekraczająca 40m, pozwoliła nam za chwilę dostrzec ławicę srebrzystych tuńczykowatych (jack fish). Ogromna ławica jacków liczyła co najmniej 500 szt i układała się, w typowy także dla barakud, lej o wysokości kilkunastu metrów. Udało mi się wpłynąć praktycznie w środek wirujących ryb i podziwiać niezwykłe widowisko.

Kanion

Nurkowiska położone na zachodnich zboczach Weh są bardzo kamieniste i mało kolorowe. Raczej należy spodziewać się tu formacji skalnych niż rafy. Jednym z doskonałych miejsc jest Kanion. Złożony z czterech iglic skalnych, z których najwyżej położona sięga 11 metrów głębokości, a pozostałe mają wierzchołki na 17-20 metrach. Typowym planem nurkowania jest rozpoczynanie od strony południowej, gdzie w największej iglicy znajduje się niewielka jaskinia na głębokości 29 metrów. Okrążając skałę od strony zachodniej spotkamy las gorgonii a w toni można oglądać sceny polowań barakud, tuńczykowatych, rekinów rafowych a czasem orleni i mant. Pomiędzy drugą a trzecią iglicą znajduje się kanion, od którego nurkowisko nosi swoją nazwę. Jest to wąwóz, który w najwęższym miejscu ma 1,8 metra szerokości i robi ogromne wrażenie. Wypływając z kanionu kierujemy się dalej na północ, by za ostatnim dużym głazem zwiedzić piękny przepływ pod łukiem skalnym. Końcówkę nurkowania można spędzić w płytszych częściach między kamieniami, gdzie znaleźć można sporo małych stworzeń jak ślimaki nagoskrzelne, krewetki itp.

Shark Plateau

Płaskowyż rekinów położony na północ od wysepki Sulako jest zaskakująco inny od krajobrazów po południowej jej stronie. Bardzo mało kolorów i szczątkowa rafa na plateau jest kompensowane przez niezwykłe widowiska urządzane przez duże ryby w silnych prądach. Widzieliśmy kilkadziesiąt rekinów rafowych black tip na pojedynczym nurkowaniu a także bardzo wiele tuńczykowatych, ogromne ostroboki, groupery (graniki) wielu odmian, w tym także potato grouper i malabar grouper. Doskonałe nurkowisko, obmywane silnym prądem jest właściwym wyborem tylko dla zaawansowanych nurków. Minimalna głębokość nurkowania wynosi ok 28 metrów, a osiągnięcie płytszej części blisko wyspy nie zawsze jest możliwe ze względu na silne prądy wiejące zwykle prostopadle do pożądanego kierunku płynięcia.

Wrak Tugboat i Hot Springs

Te dwa położone tuż obok siebie nurkowiska zwykle oglądane są w czasie pojedynczego nurkowania. Leżący zaledwie na 14 metrach, wrak nie jest ciekawy jednak stanowi schronienie dla wielu krewetek, muren, ślimaków i wszelkiego małego stworzenia.. Podwodne Gorące Źródła są ciekawym miejscem. Wulkaniczne gazy znajdują ujście w dnie morskim i wydobywają się w formie wyraźnych bąbli. Jest ich jednak za mało by podnieść temperaturę otaczającej wody. Jednak wkładając rękę w strumień bąbli nad wylotami czujemy wyraźnie cieplejszą wodę ale wkładanie palców w dziury może skończyć się łatwym poparzeniem!

Sumatra na lądzie

Sumatra

Sumatra na tyle odróżnia się na wiele sposobów od reszty Indonezji że postanowiliśmy napisać kilka słów na ten temat.

Klimat: Na wyspie rozciągającej się na długości ponad 2000km przecinającej równik zaskakuje brak odczuwalnego upału. W nizinnych terenach temperatury z łatwością osiągają trzydzieści kilka stopni jednak wszędzie panuje niewielka wilgotność w porównaniu do reszty regionu. Większość kraju jest położona w górach i na wyżynach niejednokrotnie sięgających tysiąca metrów. W takich miejscach należy spodziewać się spadków temperatury poniżej 20 stopni nocą, a na szczytach można oczekiwać nawet przymrozków!

Choroby Sumatra jest brudna, należy bezwzględnie zabezpieczyć się przed chorobami brudnych rąk, posiadać szczepienia na Dur, Tyfus, Żółtaczkę. W rejonach wiejskich spotykane są przypadki malarii, zalecamy stosowanie profilaktyki farmakologicznej. Na całym terenie Sumatry należy stosować profilaktykę zapobiegającą ukąszeniom komarów, Gorączka Dengi jest sporadycznie spotykana. Więcej czytaj w naszym poradniku dla turysty w tropikach.

Podróże - Na Sumatrę dostajemy się zwykle samolotem z Jakarty (zwłaszcza na południową cześć - Krakatau i okolice do Bandarlampung) lub chcąc zwiedzać północną część - na lotnisko w Medan z Jakarty lub Kuala Lumpur. Wylot sensownie jest planować z Banda Aceh gdyż Medan jest całkowicie nieatrakcyjnym męczącym miastem, a podróże lądem ciągną się w nieskończoność. (uwaga z BA można łatwo wylatywać ale chcąc tu rozpoczynać wycieczkę po Indonezji trzeba mieć wcześniej wizę jako że nie jest tu wydawana visa on arrival) Podróżując po północnej Sumatrze w czasie Ramadanu (muzułmańskiego postu) należy uzbroić się w świętą cierpliwość i zapas jedzenia - w czasie naszej wyprawy prawie wszystkie sklepy nie wspominając o restauracjach były zamknięte od świtu do zmierzchu. Czytaj więcej o naszej wyprawie na Sumatrę

Historia: Pierwsze zapisane kontakty z Sumatrą dotyczyły prostej wymiany handlowej z mieszkańcami Medanu przez statki handlowe przekraczające cieśninę Melaka. Od VII wieku zaczyna wzrastać w siłę królestwo Srivijaja, obejmujące większość dzisiejszych terytoriów Sumatry, Malezji, Tajlandii i Kambodży. Pod koniec XIII wieku wraz z arabskimi statkami wkracza na tereny Sumatry islam znajdując szczególnie podatny grunt na północy wyspy. Doprowadza to do rychłego powstania Sułtanatu Aceh będącego centrum Islamu przejmującego stopniowo kontrolę nad całą Indonezją i wypierającego skutecznie zarówno buddyzm jak i hinduizm. Nawet fakt zdobycia Melaki i panowanie w niej Hiszpanów, a następnie Holendrów nie zachwiał potęgą islamskiego Acehu. Nawet ofensywne działania wojenne prowadzone przez Holendrów od połowy XVIII w do wybuchu II wojny nie doprowadziły nigdy do upadku Acehu. W 1953 roku Aceh ogłosił się niezależną republiką islamską, która nigdy nie została uznana przez rządy z Jakarty. Kilkudziesięciotysięczne oddziały armii indonezyjskiej dokonywały przez ponad 30 lat masakr i rzezi Acehanów, z równym powodzeniem jak same wpadały w lokalne zasadzki, kończące się wyrżnięciem całych pułków. Armia indonezyjska nie mogła sobie pozwolić na większą koncentrację sił, będąc jednocześnie uwikłana w pacyfikacje działań wyzwoleńczych na Papui, Molukkach, Celebesie, a zwłaszcza w okresie prowadzenia regularnej wojny o Timor. Dopiero tsunami w 2004 roku położyło kres walkom po naturalnej zagładzie znacznej części rebeliantów i społeczeństwa Acehańskiego w ogóle. Jednym z nielicznych ocalałych budynków został meczet Masjid Raya Baiturrahman. Wielu mieszkańców Aceh przyjęło kataklizm jako gniew niebios i Allaha na działania prowincji.Dziś mieszkańcy Aceh są względnie pogodzeni z przynależnością terytorialną, pomimo tego, że otwarcie deklarują swoją odrębność kulturową. Kilkukrotnie w środkach komunikacji lokalesi przedstawiali się nam jako Acehanie, podkreślając, że nie są Indonezyjczykami, żebyśmy sobie czasem nie pomyśleli, a co !

Wulkany i Tsunami

Górzysta wyspa pełna wulkanów zamieszkana jest przez podziemnego demona. Leżąca na obrzeżu aktywnego sejsmicznie pierścienia ognia (ring of fire) Sumatra  miała swoje ogniste dni wielokrotnie w historii. Prawdopodobnie najbardziej znaną erupcją wulkanu był wybuch Krakatau w 1883 roku, który spowodował śmierć ponad 36 tysięcy osób, zabranych przez 30 metrową falę tsunami.

Pierwszy niezwykły wybuch miał miejsce ok 100 tysięcy lat temu i jest szacowany jako największe wydarzenie sejsmiczne o rozmiarach globalnej katastrofy, w ciągu ostatnich 25 mln lat. W wyniku wybuchu wyrzucone zostały ogromne masy popiołów, zasłaniając słońce nad większą częścią Ziemi i powodując obniżenie temperatury na całym globie przez wiele lat. Szacuje się, że wybuch doprowadził do śmierci większość zwierząt. Dzisiejsze pozostałości tego wybuchu znajdowano zarówno na terenie Indii w postaci 6 metrowych warstw popiołów jak i na terytorium całej Azji i Afryki. W rejonie miejscowości Parapat, odległej o 4h jazdy autobusem od lotniska w Medanie, rozciąga się ponad 100 km długości jezioro Toba, głębokie na prawie 500 m, które powstało w wyniku zapadnięcia się krateru, po tej jednej z największych w historii Ziemi erupcji wulkanicznych. Wyspa, nosząca nazwę Pulau Samosir, znajduje się na środku jeziora, w kalderze (byłym kraterze), 900 m n.p.m.. Wyspa urządzona jest na ośrodek wypoczynkowy, w którym poza przejażdżkami na motorze (patrz na naszym blogu) głównie nudziliśmy się, podziwiając widoki na góry. Zatrzymaliśmy się w jednym z kilkunastu hotelików, urządzonych jako szereg domków z podstawowym wyposażeniem i prywatną łazienką, z jednej strony z przystanią do łodzi - promu a z drugiej wyjściem do „miasteczka". Na wyspie panował klimat nie przypominający tropików - średnia temperatura 25 stopni C, przelotne, niezbyt intensywne opady deszczu i suche powietrze dawały niemal idealne warunki na spacer czy przejażdżkę motorem (gdy zrywał się deszcz, chowaliśmy się pod dachem małej knajpki lub czyjegoś domostwa, zawsze serdecznie witani i częstowani herbatą).

Innymi, wartymi zwiedzenia częściami Sumatry jest park narodowy Gunung Leuser, do którego można dostać się od strony Medanu, z Bukit Lawang lub, od zachodniej strony, z Ketambe. Pomimo niewielkiej odległości od Medanu (sto kilkadziesiąt km) podróż zajmuje prawie cały dzień a do Bandar Acer trzeba jechać 2 dni z kilkoma przesiadkami, ze względu na złą nawierzchnię i bardzo strome i kręte drogi. Ketambe wydaje się lepszym rozwiązaniem, gdyż jest tu kilka lotów do Medanu, Bandar Aceh i Jakarty. Park Gunung Leuser nie posiada jakiegoś jednego powodu, dla którego tam się przyjeżdża. Część osób chce odbyć po prostu trekking przez dziką dżunglę, która daje podobno największą w Azji szansę na zobaczenie tygrysów, dzikich słoni, a także, co prawie pewne, dzikich orangutanów. Inni przyjeżdżają tutaj by zdobyć wulkaniczne szczyty, łatwiejszy Gunung Sibayak, Gunung Sinabung lub bardzo trudny, prawie 2 tygodniowy trekkig na Gunung Leuser, wznoszący się na 3400 m n.p.m., dostępny tylko dla osób o doskonałej kondycji fizycznej i gotowych znosić wszelkie możliwe do wyobrażenia niewygody.

Jeszcze inni decydują się na spływy rwącymi, górskimi potokami o różnej skali trudności: od takich, w których można nawet zginąć, poprzez rzeki przypominające Dunajec, aż po zupełnie spokojne rzeki w dolnym biegu.

Najbardziej znane tsunami, które dotknęło między innymi Phuket, zabierając tam 5 tys ofiar (czytaj więcej o tsunami na Phuket), miało swój początek 26 grudnia 2004, w rejonie Banda Aceh i Pulau Weh. Podwodne trzęsienie ziemi o sile 9 stopni w skali Richtera, najsilniejsze zanotowane na kuli ziemskiej od 40 lat, spowodowało uniesienie się dna morskiego w rejonie północnej Sumatry, o ponad 6 metrów do góry. To z kolei spowodowało powstanie niewielkiej, zaledwie 40 cm wysokości fali, która rozchodziła się jednak z niewyobrażalną prędkością, szacowaną na ok. 800 km/h, która zwalniała dopiero na płytkich wodach, powodując jednoczesne wznoszenie się wody na ogromne wysokości. W rejonie Banda Aceh, 25 metrowej wysokości fala (10 piętrowy budynek) zmyła z powierzchni ziemi wszelkie zabudowania, powodując śmierć ponad 200 tysięcy osób. Pulau Weh stosunkowo niewiele ucierpiało w czasie tsunami. Będąc w epicentrum trzęsienia; fala rozchodziła się na zewnątrz od wyspy Weh, oszczędzając zarówno rafy jak i mieszkańców wyspy. Woda wprawdzie podniosła się tutaj o prawie 10m ponad poziom morza jednak nie wdarła się z impetem jak to miało miejsce w innych nawet bardzo odległych rejonach. Mieszkańcy Weh opowiadali nam, że największe zniszczenia nastały, gdy po kilkuminutowym piku, woda błyskawicznie wycofała się do poprzedniego poziomu, zabierąjąc drewniane domy i prowizoryczne zabudowania, ale zostawiając nienaruszone konstrukcje murowane.